Chorlogijn Czojbalsan (mong.(Хорлоогийн Чойбалсан ^?/i), ur. 8 lutego 1895, zm. 26 stycznia 1952 w Moskwie) - komunistyczny przywódca Mongolii od lat 30. XX wieku aż do swojej śmierci.

Uznawany za drugiego (po Suche Batorze) bohatera inspirowanej przez bolszewików rewolucji komunistycznej. Był jednym z twórców Mongolskiej Partii Ludowo-Rewolucyjnej (MPL-R) oraz armii. Za jego rządów wymordowano setki tysięcy ludzi (przede wszystkim mnichów budyjskich i intelektualistów). Czystki doprowadziły aż do zachwiania demograficznego z powodu zgładzenia 1/4 męskiej populacji.

Czojbalsan zmarł w 1952 w szpitalu dla VIP-ów w Moskwie. Niektórzy twierdzą, że przyczyną śmierci Czojbalsana było otrucie, dokonane na rozkaz Józefa Stalina.

[edytuj] Biografia

Zanim stał się nazywanym przez Mongołów "krwawym rzeźnikiem", był buddyjskim lamą, nieślubnym synem ubogiej kobiety ze wschodniej części kraju. Zaraz po swojej ucieczce z klasztoru napotkał rosyjskiego Buriata, który umożliwił chłopakowi studiowanie w Irkucku. Tam napotkał innego Buriata - miejscowego rewolucjonistę, który wprowadził młodego Czojbalsana w szranki komunistycznej ideologii, po czym ten przystąpił do tajnej organizacji spiskowej (gdzie był już jeden Polak). W latach 1920 - 1921 r. uczestniczył w walkach z wojskami barona Ungerna. W późniejszych czasach Stalin wyznaczył go na następcę straconego wcześniej Peldżidijna Gendena, nieokrzesanego Mongoła (jak przekonywała w późniejszym okresie komunistyczna propaganda - japońskiego szpiega i kontrrewolucjonistę), który zdolny był podczas jednego z przyjęć w Moskwie wyrwać z ust Stalina fajkę, a następnie roztrzaskać ją na oczach biesiadników. Przyszłemu I sekretarzowi KC MPL-R, postawiono za zadanie przeprowadzenia "wielkiej czystki". Na pierwszy ogień poszli buddyjscy lamowie, oraz bogaci chłopi. Czojbalsan osobiście brał udział w egzekucjach - pijany, wymachując pistoletem, wykrzykując rewolucyjne hasła. Taki stan marszałka był jednak niemal codziennością. W 1945 roku podczas przyjęcia z okazji upamiętnienia rewolucji mongolskiej - znów pijany wywijał szablą strasząc i grożąc śmiercią zebranym na sali członkom partii. Po śmierci w Moskwie jego zwłoki przewieziono do Ułan Bator i pochowano w mauzoleum. Następcą Czojbalsana został Jumdżagijn Cedenbal który rządził Mongolią do 1984.

p • d • e

Prezydenci Mongolii

Balingiyn Tserendorj Beyse¹ • Navaandorjiyn Jadambaa¹ • Peldżidijn Genden • Jamtsangiyn Damdinsüren • Chorlogijn Czojbalsan • Losolyn Laagan • Agdanbuugiyn Amar • Dansrabilegiyn Dogsom • Gonchigiyn Bumtsend • Sühbaataryn Yanjmaa¹ • Jamtsarangiyn Sambuu • Tsagaanlamyn Dügersüren¹ • Sonomyn Luvsan¹ • Jumdżagijn Cedenbal • Nyamyn Jagvaral¹ • Jambyn Batmönh • Punsalmaagiyn Ochirbat • Nacagijn Bagabandi • Nambaryn Enchbajar
¹tymczasowo